BÀI TUYÊN TRUYỀN PHÒNG CHỐNG TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ
Thuốc lá từ lâu đã là một vấn đề nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của mỗi cá nhân mà còn đe dọa sức khỏe cộng đồng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá là nguyên nhân gây ra hàng triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu. Đặc biệt, sự xuất hiện của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, pod và các sản phẩm chứa nicotine đang tạo ra những thách thức mới trong công tác phòng chống tác hại của thuốc lá.
- Tác hại của thuốc lá truyền thống
Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, bệnh tim mạch, các bệnh về đường hô hấp, và nhiều loại ung thư khác. Hút thuốc không chỉ ảnh hưởng đến người hút mà còn gây ra tác động tiêu cực đến những người xung quanh thông qua khói thuốc thụ động. Trẻ em, phụ nữ mang thai và những người có sức đề kháng yếu là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
- Tác hại của thuốc lá thế hệ mới
Thuốc lá thế hệ mới, mặc dù được quảng cáo là giải pháp thay thế an toàn hơn cho thuốc lá truyền thống, nhưng thực tế vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đáng sợ. Chúng chứa nhiều hóa chất độc hại, có thể gây nghiện mạnh mẽ và ảnh hưởng xấu đến hệ hô hấp, hệ tim mạch và hệ thần kinh. Đặc biệt, giới trẻ hiện nay có xu hướng sử dụng thuốc lá điện tử vì cho rằng nó không gây hại, nhưng thực tế là nicotine trong sản phẩm này có thể gây nghiện và ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ ở tuổi thanh thiếu niên.
Thuốc lá điện tử là thiết bị chạy bằng pin dùng để làm nóng dung dịch lỏng (thường chứa nicotine), biến dung dịch này thành hơi cùng những luồng khói có hương thơm để người hút có thể hít vào phổi.
- Tác hại trầm trọng của thuốc lá điện tử
– Thuốc lá điện tử chứa nicotine là chất gây nghiện, vì thế có thể vật vã khó chịu khi sử dụng.
– Nicotine còn gây hại cho sự phát triển não bộ ở tuổi thanh thiếu niên, gây suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng đến trí tuệ do não bộ của các em chưa hoàn thiện. Thậm chí, có thể gây ra nguy cơ đau thắt ngực, suy tim, đột quỵ, suy giảm miễn dịch, giảm sức đề kháng.
– Thuốc lá điện tử với các ống dung dịch đốt không có định lượng về nồng độ nicotine và tạp chất, dẫn đến nguy cơ người sử dụng tăng liều lượng nicotine và gây ra ngộ độc cấp tính.
– Ảnh hưởng đến thai nhi: Nicotin có thể gây hại cho thai nhi nếu bà mẹ hút thuốc lá điện tử trong quá trình mang thai. Không chỉ ảnh hưởng tới sự phát triển của phổi và não em bé, chất này còn khiến trẻ em sinh non, nhẹ cân và thậm chí là chết lưu.
– Khi hút thuốc lá điện tử thường xuyên có nguy cơ mắc các bệnh ung thư cao gấp 15 lần so với những người hút các loại thuốc lá thông thường. Trong bút vape chứa chất Formaldehyde, một chất khí không màu do thuốc lá điện tử tạo ra khi đốt nóng chất lỏng chứa nicotine và chất tạo mùi thơm bên trong thiết bị. Đây là chất hóa học độc hại có khả năng gây ung thư, thường được sử dụng trong chế tạo vật liệu xây dựng và bảo quản thi hài.
- Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người
Theo nhận định của các nhà chuyên môn thì mỗi năm Việt Nam có khoảng 40.000 người tử vong do mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá và khoản 33 triệu người không hút thuốc bị ảnh hưởng do hít khói thuốc thụ động. Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn tới tình trạng này như đa số là do người dân thiếu hiểu biết về tác hại do thuốc lá gây ra.
Việc hút thuốc lá không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người hút mà còn ảnh hưởng đến những người xung quanh hít phải khói thuốc do người hút thuốc phả ra, họ cũng có nguy cơ cao mắc các bệnh nguy hiểm.
Hút thuốc lá còn kéo theo những hệ lụy như là làm tăng gánh nặng về kinh tế đối với các quốc gia, làm tổn hao kinh tế của gia đình, khói thuốc lá còn hủy hoại đến môi trường sống và gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người.
Nhiều nghiên cứu về thuốc lá cho thấy rằng việc sử dụng thuốc lá gây ra các chi phí rất lớn về chăm sóc cho những người bị bệnh do hút thuốc lá cộng thêm đó là tổn thất do giảm hoặc là mất khả năng lao động, do hỏa hoạn và những tổn hại về môi trường.
Để góp phần nâng cao chất lượng của cuộc sống, mỗi chúng ta hãy tự giác trong việc thực hiện không hút thuốc trong nhà, nơi làm việc và những nơi công cộng bị cấm hút thuốc lá. Đồng thời cần lên tiếng phản đối mạnh mẽ việc hút thuốc lá ở nơi công cộng đặc biệt là ở những nơi có trẻ em, phụ nữ mang thai và người già.
Tham gia tích cực trong công tác xây dựng môi trường sống, nơi làm việc không có khói thuốc sẽ giúp cho những người không hút thuốc giảm được nguy cơ tiếp xúc thụ động với khói thuốc. Theo đó sẽ giảm được các nguy cơ bệnh tật và tử vong có liên quan đến thuốc lá từ đó tiết kiệm được những khoản chi phí khám chữa bệnh và giảm số ngày nghỉ ốm, nghỉ việc do bị mắc các căn bệnh liên quan đến thuốc lá.
Một môi trường không có khói thuốc lá sẽ giúp cho những người nghiện thuốc lá có thêm quyết tâm bỏ thuốc hoặc là giảm bớt được mức độ hút thuốc lá của mình. Các khoản chi phí được sử dụng để chi tiêu cho thuốc lá sẽ được dành để chi tiêu cho những khoản khác có lợi hơn như là thực phẩm, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, nâng cao đời sống văn hóa…
Trong môi trường làm việc không có khói thuốc sẽ góp phần tạo nên một nếp sống văn minh, lịch sự nêu cao tinh thần giữ gìn sức khỏe, duy trì được lối sống lành mạnh không thuốc lá.
Vì một cộng đồng không khói thuốc và vì sức khỏe mỗi con người chúng ta hãy thực hiện tốt các thông điệp: không hút thuôc lá trong nhà, trong phòng làm việc; không hút thuốc lá ở nơi công cộng, trước mặt trẻ em; không mời hoặc là nhận thuốc lá từ bạn bè, đồng nghiệp. Hãy giảm hút thuốc lá, kiên quyết nó không với thuốc lá khi chưa từng hút, hãy góp phần để môi trường xung quanh không có khói thuốc lá.
Như vậy việc phòng chống tác hại của thuốc lá không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân trong xã hội.
Ai cũng biết hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ. Tuy nhiên, tỷ lệ người hút thuốc lá đang có xu hướng tăng lên, đặc biệt ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng này, nhưng đa số là do sự hiểu biết một cách cụ thể về tác hại của khói thuốc lá còn hạn chế, kiến thức chưa đầy đủ. Điều đó xuất phát từ việc thiếu các biện pháp tuyên truyền giáo dục về thuốc lá và tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người.
- Nguyên nhân gây bệnh
Khói thuốc lá chứa tới hơn 7000 chất phần lớn là chất độc hại, trong đó có khoảng 60 chất là tác nhân gây ung thư, đặc biệt nguy hiểm nhất là nicotin. Nicotin dưới dạng tinh khiết đó là một chất lỏng trong suốt, có mùi khó chịu và vị đắng, dễ tan trong nước và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể qua đường miệng, hô hấp, thậm chí qua cả da. Trong khói thuốc lá có nhiều chất kích thích khối u, tuy nhiên người nghiện hút thuốc lá quá nhiều không bị chết ngay vì liều lượng cứ ngấm dần vào cơ thể.
- Các tác hại của thuốc lá
Khi hút thuốc lá, hoặc sống chung với người hút thuốc, khói thuốc hít qua phổi ngấm vào máu, tích luỹ lâu ngày trở thành điều kiện và nguyên nhân gây nên các bệnh tim mạch, viêm nhiễm đường hô hấp gây tổn thương trong lòng mạch máu. Vì vậy người hút thuốc lá dễ bị các bệnh như: rụng tóc, đục thủy tinh thể, da nhăn, giảm thính lực, sâu răng, ung thư da, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, loãng xương, bệnh tim mạch, vàng móng tay, ung thư cổ tử cung, tinh trùng biến dạng, bệnh vảy nến, viêm tắc mạch máu, ung thư phổi và các cơ quan khác như: mũi, miệng, lưỡi, tuyến nước bọt, họng, thanh quản, thực quản, thận, dương vật, tụy…
Ngoài ra hút thuốc lá còn làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, dễ dẫn đến vô sinh ở nam giới; tăng nguy cơ ung thư tử cung, rối loạn kinh nguyệt, ung thư vú, đối với phụ nữ; dễ bị còi xương, trí tuệ chậm phát triển, suy dinh dưỡng đối với trẻ em.
- Lời khuyên dành cho những ai hút thuốc lá
Nhằm tăng cường bảo vệ sức khỏe cho những người không hút thuốc lá, hạn chế ảnh hưởng của khói thuốc lá nơi công cộng, Chính phủ đã ban hành Nghị định 117/2020/NĐ-CP, ngày 28/9/2020 quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực Y tế, theo đó sẽ phạt cảnh cảnh cáo hoặc phạt tiền đối với một trong các hành vi sau đây:
– Hút thuốc lá, thuốc lào ở nơi công cộng như: trong rạp hát, rạp chiếu phim, phòng họp, phòng làm việc, bệnh viện, thư viện, phòng đợi của nhà ga, bến xe, sân bay, bến cảng, trên các phương tiện giao thông công cộng hoặc ở những nơi công cộng khác có quy định cấm…
– Bán thuốc lá, thuốc lào cho trẻ em dưới 16 tuổi. Thiết thực thực hiện nếp sống văn minh nơi công cộng, góp phần nâng cao chất lượng sống, mỗi chúng ta hãy tự giác thực hiện không hút thuốc trong nhà, nơi làm việc và những nơi công cộng bị cấm hút thuốc lá; không hút nơi có trẻ em và người già, nhắc nhở người khác khi hút thuốc nơi công cộng.
Lợi ích đối với sức khoẻ khi bỏ thuốc lá: Cơ thể sẽ không còn tích luỹ chất độc, loại trừ nguyên nhân và điều kiện gây các bệnh đã nêu trên. Nếu bỏ thuốc trước tuổi 50 sẽ giảm 50% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch sau khi bỏ thuốc được 1 năm, giảm 50% nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi
- Những điều đáng nhớ
Vì một cộng đồng không khói thuốc! Vì sức khỏe của mỗi người. Vì tương lai của chúng ta.
Đừng hút thuốc lá trong nhà, phòng làm việc.
Đừng hút thuốc lá nơi công cộng.
Đừng hút thuốc lá trước mặt trẻ em.
Đừng mời hoặc nhận thuốc lá từ bạn bè, đồng nghiệp.
Hãy giảm hút thuốc lá.
Hãy cai nghiện thuốc lá.
Hãy kiên quyết nói không với thuốc lá khi chưa từng hút.
Hãy để môi trường xung quanh không khói thuốc lá.
Trên đây là những tác hại do thuốc lá gây ra đối với sức khỏe con người và nội dung của bài tuyên truyền về việc phòng chống tác hại của thuốc lá mà quý thầy cô cùng các em học sinh cần nắm được để từ đó có những biện pháp phù hợp trong việc phòng chống tác hại của thuốc lá và tuyên truyền cho mọi người cùng thực hiện.
